Portal Pisarski Arkana Allarte.  Uczymy dobrze pisać. Poznaj tajemnice pisania bestsellerów, reportaży, prac magisterskich lub dyplomowych. Specjalnie  dla Ciebie tworzymy przydatne informacje i porady dotyczące pisania.

O indeklinabiliach czyli ten, ta, czy to?

Czy status quo ma swój rodzaj gramatyczny? Jak poradzić sobie z określaniem rodzaju gramatycznego podobnych tworów jak np. IQ? Czy jest to ten, czy to status quo? Ten czy to IQ? Czy istnieje jakaś reguła, która może pomóc zdecydować o tym, jak użyć takich wyrażeń w zdaniu? Zastanawiasz się nad ich rodzajem gramatycznym? Oto kilka słów wyjaśnienia.

Status quo oczywiście ma rodzaj gramatyczny – nijaki (zgodnie z zakończeniem słowa quo) lub męski (przez analogię do słowa status). IQ jest zapewne rodzaju nijakiego (większość rzeczowników polskich zakończonych w wymowie na -u ma ten rodzaj), ale niewykluczone, że dla osób świadomych pochodzenia tego skrótu ma on rodzaj męski (takiego rodzaju byłby rzeczownik quotient, gdybyśmy musieli użyć go w polskim tekście).

Ogólnie biorąc, wyrazy i wyrażenia nieodmienne mają często rodzaj chwiejny, oboczny. Raz decyduje o nim zakończenie wyrazu, innym razem jego przynależność kategorialna (np. whisky jest żeńska jak wódka, a toffi jest męski jak cukierek). W sytuacjach niepewnych wybieramy rodzaj nijaki jako neutralny. Co do whisky się nie wahamy, ale co do toffi – owszem, dlatego słowo to bywa nie tylko męskie, ale i nijakie.

Opracowane na podstawie http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=9658 (19.03.2010)