Portal Pisarski Arkana Allarte.  Uczymy dobrze pisać. Poznaj tajemnice pisania bestsellerów, reportaży, prac magisterskich lub dyplomowych. Specjalnie  dla Ciebie tworzymy przydatne informacje i porady dotyczące pisania.

Jak napisać scenariusz filmowy?

Fascynują Cię filmy, ale nie chcesz się ograniczać do oglądania ich w kinie? Marzysz o własnej produkcji? Zacznij od scenariusza. Poniżej znajdziesz podstawy, które musi opanować początkujący scenarzysta. Być może nie przewróci to Twojego świata do góry nogami, ale nie o to chodzi. Dowiesz się za to, jak zacząć; podpowiemy Ci też, co zrobić później.


Bohater, cel, konflikt

Absolutnie najważniejszy jest pomysł. Jeśli nie wiesz, o czym chcesz napisać, nigdy nie ruszysz z miejsca, niezależnie czy piszesz książkę, opowiadanie, wiersz czy scenariusz właśnie. Być może wydaje Ci się, że to proste i jesteś w stanie na poczekaniu wymienić zarysy akcji dla kilku swoich potencjalnych produkcji, jednak pamiętaj, że nie każde wydarzenie nadaje się do przeniesienia na ekran.

Musisz mieć bohatera, konflikt i cel, do którego dąży cała akcja, przy czym konflikt jest tu najważniejszy, bez niego nie ma żadnej opowieści. Jeśli masz pomysł, spróbuj przedstawić go w formie”bohater, cel, konflikt”. Konflikt to nic innego, jak przeszkody, które musi pokonać bohater, by dojść do celu. Im więcej będzie musiał poświęcić Twój bohater, tym bardziej publiczność będzie zainteresowana zakończeniem.


Struktura trzech aktów

Prawie każdy dobry film opiera się na takiej właśnie strukturze. Odpowiada ona naturalnemu rozwojowi opowieści: akt pierwszy to wstęp, akt drugi – rozwinięcie, a trzeci – zakończenie. Najpierw więc (akt pierwszy) musisz zaprezentować głównego bohatera i jego otoczenie, później (najdłuższy ze wszystkich akt drugi) nadchodzi czas na dążenia bohatera do osiągnięcia celu, po którym (w akcie trzecim) konflikt zostaje zażegnany, niezależnie od tego, czy bohater swój cel osiągnął, czy nie. Trzeba też mądrze wybrać czas punktu kulminacyjnego – akcja nie może być ani zbyt szybka, ani zbyt wolna.

Nie zapominaj o punktach zwrotnych – to dzięki nim akcja jest wartka a cały film – wciągający. Chodzi o ważne wydarzenie, które nadaje akcji nowy, zupełnie inny kierunek. Zazwyczaj występują pomiędzy aktami, o których była mowa wcześniej. Pierwszy z nich rozpoczyna konflikt, a drugi – nadaje mu bardziej znaczący kierunek.

Napięcie w filmie powinno kształtować się w formie łuku – akcja rozwija się aż do punktu kulminacyjnego, a potem „opada”, gdy konflikt zostaje rozwiązany. Tak więc musi być skonstruowany scenariusz. Akcja musi się rozwijać do jakiegoś ważnego momentu, inaczej będzie kręcić się w kółko. Warto zapamiętać, że każdy następny konflikt musi być ważniejszy, bardziej znaczący niż poprzedni.


Sztuka pokazywania

Nawet jeśli do tej pory zajmowałeś się pisaniem, scenariusz to coś zupełnie innego. Musisz przestawić się na myślenie obrazami, a nie tylko słowami. Scenarzysta nie musi opisywać wszystkich myśli swoich postaci w scenariuszu. Dużo ważniejsze jest to, żeby znaleźć sposób pokazania tych emocji wizualnie – to dużo bardziej wymowne.

Pisz o działaniach postaci, zamiast o ich przemyśleniach. Koncentruj się na tym, co można przedstawić na ekranie. Może się okazać, że wcale nie jest to łatwe, zacznij więc od czytania scenariuszy klasyki filmu. Dzięki temu zobaczysz, jak zrobili to profesjonaliści i porównasz ich tekst z obrazem na ekranie.

Nie znaczy to bynajmniej, że masz zaznaczać ruchy kamery i plany – to nie ty jesteś reżyserem, pozwól więc temu, kto zajmie się przeniesieniem Twojego scenariusza na ekran, zrobić to po swojemu i wybierze najlepsze rozwiązania.


Zaczynamy pisać

Zrób najpierw szkic scenariusza i nadaj mu opisaną wyżej strukturę. Pamiętaj o odpowiednich proporcjach między poszczególnymi aktami: akt pierwszy i trzeci zajmują po ¼ całego scenariusza; akt drugi jest mniej więcej dwa razy dłuższy – oczywiście są to orientacyjne dane. Musisz też wiedzieć, jakie będą poszczególne punkty zwrotne i punkt kulminacyjny.

Kiedy skończysz szkic, spróbuj odpowiedzieć na kilka pytań: czy konflikty rzeczywiście stają się coraz silniejsze? Czy Twój film naprawdę pokazuje wydarzenia, a nie tylko mówi o nich? Nie zapomnij o dopracowaniu swojej historii w szczegółach, dzięki temu zwiększasz swoje szanse na sukces.


Równie ważne są kwestie techniczne – formatowanie tekstu. Początkującym scenarzystom zabiera to zwykle zdecydowanie za dużo cennego czasu. Jest wiele reguł formatowania scenariusza, ale najważniejsze jest to, żeby tekst był przejrzysty i czytelny. Jeśli sam nie chcesz wdawać się w te zawiłości, może pomoże Ci w tym specjalny program do pisania scenariuszy?



Jedno jest pewne – musisz dużo ćwiczyć, czyli dużo pisać. Nawet jeśli początkowo ciężko Ci to idzie. Zawsze bądź gotowy na poprawki – pierwsza wersja nigdy nie jest tą ostatnią. Nie poddawaj się, a na pewno w końcu osiągniesz sukces!



Na zakończenie parę słów o wsparciu dla początkujących scenarzystów. O pisaniu scenariuszy napisano już wiele, warto przeczytać jedną czy więcej pozycji na ten temat, żeby zorientować się w specyfice gatunku: „Pisanie scenariusza filmowego” Syda Fielda, „Scenariusz - niedoskonałe odbicie filmu” Macieja Karpińskiego, „Scenariusze filmowe” Krzysztofa Zanussiego, „Jak napisać scenariusz filmowy” Robina U. Russina i Williama Missouri Downsa.

Pomocne w pisaniu scenariusza są programy komputerowe stworzone właśnie do tego celu: m.in. Final Draft, Scriptware, Script Thing czy darmowy Celtx.

Zazwyczaj najbardziej skuteczna okazuje się pomoc bardziej doświadczonych scenarzystów, warto więc zajrzeć na fora i portale filmowe w poszukiwaniu informacji, wsparcia albo po prostu inspiracji.